Felsefe , Sokrates


Sokrates ,Antik Yunan'da retoriğin -söylevin- hakim olduğu Sofistik dönemde yaşamış en büyük düşünürlerdendir. İnsan ve toplumla ilgilenmiş ve bu konularda fikirler üretmiştir.Sık sık cehaletten söz eden Sokrates , "Tek bildiğim , bir şey , hiç bir şey bilmediğimdir." Hayatın anlam ve amacında , ruh için en yüksek iyinin bilgi yani Ahlak olduğunu , Ahlakın dışında hiç bir ciddi felsefe olmadığı düşünüyordu. Sokrates bilgi zihinde var olanı hatırlamaktır yani bilgi Yüce Yaradan Allah tarafından ana rahminde iken verilmiştir , öğrenme ise insanların bunları keşfetmesidir diye düşünmüştür. Ona göre tüm bilgiler insanın zihninde mevcuttur , fakat bu bilgiler insan zihninde açık , net ve berrak bir şekilde değil de , bulanık , üstü kapalı ve uyur halde bulunmaktadır ve bu yüzden öğrenme ve eğitimle insanın zihninde var olan bu bilgilerin üstünü açmak ve uyandırmak gerektiğini , aksi takdirde insana daha önceden zihninde bulunmayan bir şeyin öğretilemeyeceğini savunmuştur. Bu şekilde soru , cevap şeklinde akıl jimnastiği yapılarak zihindeki bilgilerin açığa çıkarılacağını ve insana hiç bilmediğini sandığı bilgilerin öğretileceğine inanmış ve bunu öğrencileri ile birlikte uygulamıştır.

Sokrates ona ait olduğuna kesin gözüyle bakılan iki önermesinde ; "Erdem bilgidir." ve "Hiç kimse bilerek kötülük yapmaz."diyerek , insanın yaratılış itibariyle kötü olmadığını , kötülüğün kaynağının bilgisizlik olduğunu belirtmiştir. Ona göre eğer insan bir şeyin kendisi için iyi ve yararlı olduğunu bilirse onu kesinlikle yapacağını , kötülük yapmasının yani yanılmasının ise gerçek değerlerin yerine sahte değerleri koymaktan kaynaklandığını söylemiş , değerler söz konusu olduğunda gerçeğini sahtesinden ayırmasını bilen kimsenin asla hata yapmayacağını ve o halde insanı erdemli kılan şeyin aklını doğru kullanabilmesi olduğunu belirtmiştir.

Sokrates ruhun bedenden bağımsız bir cevher olduğuna , bedenin arzu ve isteklerine karşı koyacak güce sahip olduğuna inanmaktadır. Gerçek mutluluğa ulaşmak için ruhun beden üzerinde tam bir hakimiyet kurması gerektiğini ; mutluluğun ise bilgiyle aydınlanan ruhun mutluluğu olduğunu düşünmektedir. Sokrates bunun ne olduğunu "Hayatta en yüksek amaç bilgiyle elde edilen erdemdir; mutlulukta bundan başka bir şey değildir" sözüyle hayatı boyunca yaşayarak göstermiştir; bu bakımdan o hem büyük bir filozof hem de büyük bir eğitimcidir.


250 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör